“Papa, ik wil ook een wit schaakbord”

Afgelopen zondag sprak ik in de Kingdom Culture dienst van de VBG. Het ging over de intense strijd die de machten van de duisternis voeren tegen ons. Een onderwerp waar eigenlijk niemand het over wil hebben… en daar mocht ik een hele avond over spreken.

Het Nieuwe Testament van de bijbel beschrijft prachtig hoe Jezus kwam om ons vrij te maken van gebrokenheid en duisternis. Overal waar hij kwam sprak hij waarheid, geneest hij mensen en verloste hij mensen van kwade geesten die voor depressiviteit, automutilatie en zelfmoordpogingen zorgden. Soms wisten mensen niet eens dat die duistere geesten er waren en gingen ze gewoon naar de kerk. Pas wanneer Jezus Zijn waarheid spreekt komen die geesten aan de oppervlakte (luc. 5). Zo gaat dat met duisternis: in het heldere licht van het evangelie wordt alles zichtbaar. En met één woord van Jezus verdwijnen ze als sneeuw voor de zon. Jezus clasht overal waar hij komt op de het de machten van het kwaad, maar Jezus´ Koninkrijk blijkt elke keer sterker. En dat betekend vrijheid en leven in volheid voor iedereen die ontvangen wil.

In Johannes 14:30 spreekt Jezus een bijzonder zinnetje: “Ik zal niet veel meer met u spreken, want de vorst van deze wereld komt en heeft geen macht over Mij.”

Het “Ik zal niet veel meer met u spreken…” betekend zoiets als “ik moet nu stoppen, want we praten al weer veel te lang”. Jezus is al uren volop in gesprek met zijn vrienden in een kamer in Jeruzalem. Ze hebben net samen gegeten, het laatste avondmaal, waar Jezus zo naar uitgekeken had. En na de maaltijd legt Jezus uit welk onheil hem de komende uren en dagen gaat gebeuren: hij zal verraden worden en gevangen genomen worden. Maar door alles heen wat er gebeuren staat zal blijken dat hij de Weg, de Waarheid en het Leven is. Hij zal weggaan om een plaats klaar te maken bij de Vader, maar zijn vrienden zullen niet alleen achter blijven. De Heilige Geest van God zelf zal komen om hen bij te staan en in hen te wonen. Maar nu is het tijd.

“… want de vorst van deze wereld komt”. Jezus heeft het hier over de duivel, ook wel satan genoemd. De bijbel heeft geen goed woord voor hem over. ‘Duivel’ betekend kapotmaker, en ‘satan’ zoiets als aanklager of tegenstander. Jezus noemt hem in Johannes 8 de “vader van de leugen” en “mensenmoordenaar vanaf het begin”. Hij wordt hier ‘vorst van de wereld’ genoemd omdat hij op aarde veel macht heeft. De bijbel beschrijft hem als de aanvoerder van alle kwade geesten. Deze geesten vormen een goed geordend maar duister leger, dat maar op één ding uit is: mensen beroven van al het goede, van geluk, van liefde en bovenal van hun leven met God. De duivel gebruikt Judas om Jezus te verraden en nu is de aanvoerder van de duisternis onderweg naar Jezus met een leger soldaten om hem gevangen te nemen en te vermoorden.

Maar Jezus weet dit en nog voordat het zover is stelt hij zijn vrienden gerust en zegt: “[hij] heeft geen macht over mij.” Ook al is de duivel de ‘vorst van de wereld’, hij en Jezus zijn van een compleet andere orde. De duivel is een schepsel, Jezus is de Schepper. De duivel is geen god, maar Jezus wel. Nooit, op géén enkele moment heeft de duivel macht over Jezus. De satan is de tegenstander van mensen, maar kan zich niet meten als tegenstander van God. Nog voordat de duisternis eraan komt, vertelt Jezus dit al aan zijn vrienden, zodat ze straks zullen geloven als het allemaal gebeurt (joh. 14:29!). Met andere woorden: dit is het plan! Alles wat volgt is van te voren bedacht. Jezus, de Zoon van God, zal binnen enkele uren de zonde van alle mensen op zich nemen en één gemaakt worden met al kwaad van alle tijden. En hij is niet bang, want het duister en het kwaad en de zonde zal verschrompelen en verdwijnen op het zelfde moment dat het in aanraking komt met het zuivere licht van de Goddelijke liefde en genade in de persoon van Jezus. Het duister zal niet overwinnen, maar overwonnen wonnen. Het wordt gebruikt, in de val gelokt door het ogenschijnlijke zwakke vlees van Jezus. Wanneer die zelfde avond nog Jezus gekruisigd wordt en hangt tussen hemel en aarde en God hem één maakt met al onze zonde, is het Jezus die zijn leven geeft voor ons, omdat hij weet dat God sterker is, en groter en machtiger dan alle andere machten in het universum. Altijd. 

Waar de HSV vertaald “hij heeft geen macht over mij” staat in het grieks zoiets als “hij heeft geen grond in mij” of “hij heeft niets in mij”. Er was niets in Jezus, maar dan ook helemaal niets, waar de duivel ruimte kreeg in het leven van Jezus. Hij had geen grond in hem, geen poot om op te staan. Geen ruimte om zich aan vast te houden. Zelfs toen God hem voor ons één gemaakt met al onze zonden, gebrokenheid en het kwaad van de wereld en alle machten en krachten van de duisternis, alle kwade geesten en de duivel zelf zich op hem stortten hadden ze niets waaraan ze hem konden vasthouden, of naar beneden trekken. Niets konden ze vinden om tegen hem te gebruiken. En daar worden satan en zijn trawanten voor eens en voor altijd verslagen. Zelfs het dodenrijk kan hem niet vasthouden en moet hem laten gaan. Jezus overwon en stond op uit de dood als Overwinnaar voor altijd en voorgoed gezeten boven alle krachten en machten die er maar bestaan. 
 
Hoe zit het met jou?
In Jezus had de ‘vorst van de wereld’ geen grond, maar hoe zit dat met jou? Welke grond heeft de duisternis in jouw leven? Veel mensen denken hier liever niet over na. Of worstelen met de vraag hoe dat zit bij Christenen. “Als ik mijn leven aan God gegeven heb, kan ik toch geen kwade geesten in mijn leven hebben?” De bijbel schrijft over het nieuwe leven dat we krijgen wanneer we Jezus uitnodigen in ons leven en ons overgeven aan hem. We krijgen een nieuw hart, waarin de Heilige Geest zelf woont. Maar de bijbel beschrijft ook dat ons vlees nog steeds boordevol verkeerde verlangens, kwaad en leugens zit. En het zijn juist die leugens die ervoor zorgen dat we niet kunnen leven zoals we bedoeld zijn. Elke dag mogen we dat ‘oude’ leven achter ons laten en ons richten op het nieuwe. En dat is een soms een strijd. Want het nieuwe, pure leven in ons hart botst dan hard op het oude leven van ons vlees. En dat gebeurt in ons denken, ons willen en in ons gevoel. Daar vind die strijd plaats tussen het nieuwe koninkrijk van Jezus en het oude koninkrijk van de duisternis. 

Elke leugen in jouw denken, elke herinnering aan kwaad, elke vervormd beeld van liefde, van het goede, van jezelf of van anderen is een mogelijk aangrijpingspunt voor machten van de duisternis. Hoe dat werkt? Het is als een schaakbord: sommige stukken mogen maar op één kleur komen. Zo mag bijvoorbeeld een loper die begint op een zwart vakje alleen maar op de zwarte vakjes komen. Stel je nu eens een helemaal wit schaakbord voor. Geen zwarte vakjes, maar alleen witte. De loper zal nergens meer mogen komen. Zo is het ook met de machten van de duisternis. De enige plekken waar satan als de vader van de leugen mag komen, is op plekken in ons leven waar we het licht van het evangelie niet laten schijnen, waar we Jezus niet toelaten. De leugens, onzuiverheden en ongehoorzaamheden in ons leven vormen de zwarte vakjes op het schaakbord van onze ziel. In tegenstelling tot Jezus, geven wij de duivel vaak zoveel grond. 

Niet op elk zwart vakje staat een loper, en zit ook niet aan elke leugen een kwade geest. Maar alle duisternis in ons is een mogelijk aangrijpingspunten voor de kwade machten om jou naar beneden te trekken en vast te houden in zijn machten en af te houden van het leven in volheid. Dankzij Jezus zijn ook wij geplaatst boven al die machten, zegt de bijbel (Ef. 2). In Jezus’ Naam mogen wij net als hij met één enkel woord de kwade machten wegsturen en hun plek wijzen. Maar als wij de grond die ze hebben in ons leven niet opruimen, zullen ze ons blijven lastigvallen en teisteren en naar beneden halen. Dat is de reden waarom zoveel Christenen een ups-en-downs-leven leiden.

“Papa, ik wil ook een wit-schaakbord”
Maandagavond kwam er een man naar mij toe, die zondagavond zijn tienjarige dochtertje mee had. Ik voelde me direct bezwaard, omdat mijn preek niet bedoeld was voor zulke jonge oortjes. Maar ze had zitten luisteren en was tegen het einde van de preek bij haar vader op schoot geklommen en had gezegd: “Papa, ik wil ook een wit schaakbord”. Wow…
Dit meisjes begreep ergens dat als de zwarte vakjes in je leven, grond geven aan machten die niets anders willen dan jou kapotmaken, je maar beter een wit schaakbord kunt hebben. Verlang jij daarna? Een zuivere ziel?

Behalve dat ons één-zijn met de overwinning van Jezus ons autoriteit in zijn Naam geeft over de machten van de duisternis, geeft Jezus één-wording met onze zonden ons het recht onze ziel te laten wassen in Zijn bloed. We kunnen niet alleen de duivel wegsturen, maar meer nog kunnen we hem de grond onder zijn voeten weghalen! Ontneem hem zijn ruimte, door alles te stellen in het licht van Jezus. Geef de duisternis geen grond, door leugens, onzuiverheden en ongehoorzaamheden te koesteren. Geef hem geen voet, geen inch, geen centimeter ruimte. Dit kun je doen, door alle duisternis te benoemen als zodanig. De bijbel noemt dit belijden. Wanneer je onwaarheid benoemt als leugen ontmasker je de duisternis. Wanneer je verantwoordelijkheid neemt voor een daad door deze te benoemen als zonde, laat je Gods manier van kijken toe in jouw leven. Wanneer je jouw schaduwgebieden erkent als onzuiver schijnt Zijn licht in jouw duisternis en kan het kwaad niet anders dan wijken en verdwijnen.

En de heerlijke vreugde die komt met ware vrijheid is het leven in volheid dat Jezus voor jou heeft en met jou wil leven. Jouw leven in het zuiver licht van het zijne. Daar is alles helderder, intenser en mooier dan jij ooit hebt durven dromen of kan denken in een onbevangen leven met de Allerhoogste.